संस्कृतविदुषां वैज्ञानिकानां चिकित्सकानां दार्शनिकानां संस्थानां च मध्ये गम्भीरसंवादस्य आरम्भाय चयनिताः प्रश्नाः। अपूर्णलेखाः अप्रकाशितनिष्कर्षाश्च अत्र न प्रकाश्यन्ते।
अवधानपरम्परायां दीर्घकालिकावधानम्, बहुविषयकध्यानम्, स्मृतिः, व्यवधाननियन्त्रणम्, सर्जनशीलता, मानसिकभारमध्ये प्रदर्शनं च दृश्यते।
स्मृतिः, प्रत्यभिज्ञा, संस्कारः, मनस्, ध्यानम्, ज्ञानम् इत्यादीनां परस्परसंबन्धः विभिन्नेषु शास्त्रेषु भिन्नरूपेण दृश्यते।
दीर्घकालिकपाठाभ्यासे ध्वनिशुद्धता, लयः, श्वासः, क्रमस्मृतिः, दोषपरिज्ञानम्, श्रवण-चेष्टा-समन्वयश्च सम्भवन्ति।
महाभारते भीष्मस्य अन्तिमप्रसङ्गाः अवधानं, स्मृतिं, वेदनां, अर्थबोधं, भक्तिं, इच्छाशक्तिं, मृत्युप्रत्यभिज्ञानं च विषयीकृत्य प्रश्नान् जनयन्ति।
नित्यकर्मणि सन्ध्योपासनायां च कालः, क्रमः, आसनम्, जपः, ध्यानसंकेताः, शौचम्, सामाजिकपरिचयः, नियमितता च संयुक्ताः स्युः।
एकादशीपालनं देशेन, सम्प्रदायेन, व्यक्तिना च परिवर्तते — उपवासः, आहारनियमः, पूजा, दिनचर्या, संकल्पश्च भिन्नाः।
मनस्, बुद्धिः, चित्तम्, स्मृतिः, ध्यानम्, संस्कारः, प्रज्ञा, विज्ञानम् इत्यादयः पदाः सन्दर्भानुसारं भिन्नार्थकाः भवन्ति।
संस्कृतवाङ्मये शरीरम्, रोगः, आहारः, आचारः, वार्धक्यम्, मनः, दुःखम्, मानवकल्याणं च विषयीकृत्य बहवः निरीक्षणाः सन्ति।
संवादात् परियोजनापर्यन्तम्
सम्यक् प्रश्नाः पाठाध्ययनं, pilot-अध्ययनं, dataset, कार्यशाला, अन्तरविषयकजालम्, संस्थागतसहकारः, स्पर्धात्मकानुदानप्रस्तावः वा भवितुं शक्नुवन्ति।