संस्कृत-विभागः
एका निरन्तरा वैज्ञानिकयात्रा
तीव्रमस्तिष्कहानितः दीर्घकालीनपुनरुद्धारं, पूर्वानुमानं, मानवीयसंज्ञानं च यावत्
मम वैज्ञानिककार्यस्य मूलप्रश्नः अयम् अस्ति—मस्तिष्कस्य गभीरतरज्ञानं चिकित्सां, पुनरुद्धारं, मानवकल्याणं च कथं उन्नयितुं शक्नोति? कालेन मम कार्यं तीव्रमस्तिष्काघातात् पुनर्रक्तसञ्चारपर्यन्तम्, तस्मात् मस्तिष्कचित्रणाधारित-रोगिनिर्वाचनम्, चिकित्साफलम्, मस्तिष्काघातोत्तर-अपस्मारः, जैवचिह्नानि, precision neuroscience, भाषा, द्विभाषिकता, संज्ञानं, न्यूरोप्लास्टिसिटी च प्रति विस्तृतम्।
एते पृथक् विषयाः न, अपितु मस्तिष्कं हानिं, चिकित्सां, भाषां, शिक्षणं, अभ्यासं, ध्यानम्, अनुभवं च प्रति कथं प्रत्युत्तरं ददाति इत्यस्य विभिन्नाः पक्षाः।
मस्तिष्काघातः, पुनर्रक्तसञ्चारः, न्यूरोइमेजिङ् च
तीव्र-इस्कीमिक-मस्तिष्काघातः, thrombolysis, endovascular-चिकित्सा, perfusion तथा mismatch imaging, ऊतकजीवनीयता, रोगिनिर्वाचनम्, चिकित्साफलम्, काल–ऊतक–रक्तप्रवाह–पुनरुद्धारसम्बन्धश्च।
मस्तिष्काघातोत्तर-अपस्मारः तथा मस्तिष्कजालानि
आक्षेपाः, epileptogenesis, जोखिमपूर्वानुमानम्, जैवचिह्नानि, genetics, proteomics, उपचारप्रश्नाः तथा vascular neurology-epilepsy क्षेत्रयोः अन्तर्राष्ट्रीयसहकारः।
संज्ञानम्, भाषा, न्यूरोप्लास्टिसिटी च
द्विभाषिकता, बहुभाषिकानुभवः, अवधानम्, स्मृतिः, cognitive reserve, संस्कृताध्ययन-पाठः, दीर्घकालीनविशेषज्ञता, contemplative practice तथा सांस्कृतिकपरम्पराभ्यः उत्पन्नाः परीक्षणयोग्यवैज्ञानिकप्रश्नाः।
चयनितवैज्ञानिकयोगदानानि
प्रतिनिधि-अनुसन्धानानि तेषां मूलप्रश्नाश्च
अत्र सम्पूर्णप्रकाशनसूची न प्रदर्श्यते। निम्नलिखितानि अध्ययनानि मम वैज्ञानिककार्यस्य क्रमिकविकासं दर्शयन्ति।
अतिवृद्धेषु रोगिषु thrombolysis
यस्मिन् काले वृद्धावस्था एव बहुषु स्थलेषु thrombolysis-चिकित्सायाः सीमा आसीत्, तदा अस्मिन् अन्तर्राष्ट्रीय-अध्ययने अतिवृद्धरोगिषु चिकित्साफलानि परीक्षितानि तथा आय्वाधारित-प्रतिबन्धानां पुनर्विचाराय प्रमाणं प्रदत्तम्।
लेखं पश्यतु →पूर्वमस्तिष्काघातः, मधुमेहः, thrombolysis च
पूर्वमस्तिष्काघातयुक्ताः मधुमेहिनः च रोगिणः अनेकत्र intravenous thrombolysis इत्यस्मात् वर्जिताः आसन्। अस्मिन् अध्ययने तादृशं वर्जनं वास्तविकचिकित्साफलैः समर्थ्यते वा न वा इति परीक्षितम्।
लेखं पश्यतु →Mismatch-Based Delayed Thrombolysis
अस्य कार्यस्य प्रमुखः प्रश्नः आसीत्—परम्परागत-कालसीमा अतीता चेत् अपि imaging द्वारा रक्षणीयं मस्तिष्क-ऊतकं ज्ञातुं शक्यते किम्? एषः विचारः कालमात्रात् जैविक-ऊतकस्थित्याधारितनिर्वाचनं प्रति आधुनिकचिन्तनस्य भागः अभवत्।
लेखं पश्यतु →पूर्वमस्तिष्काघात-मधुमेहयुक्तेषु thrombolysis
विस्तीर्णस्य अन्तर्राष्ट्रीयदत्तांशस्य उपयोगेन अस्मिन् अध्ययने परम्परया अधिकजोखिमयुक्ता इति मता रोगिसमूहे thrombolysis-सम्बद्धानि फलानि परीक्षितानि।
लेखं पश्यतु →Home Time — रोगिकेन्द्रितं फलमापनम्
रोगी कियत्कालं जीवन् चिकित्सालयात् अथवा संस्थागतसेवातः बहिः स्वगृहे वसति—एतत् वास्तविकपुनरुद्धारस्य सरलम् अर्थपूर्णं च मापनं भवितुमर्हति। अस्मिन् अध्ययने thrombolysis अनन्तरं home time परीक्षितम्।
लेखं पश्यतु →Modified Graeb Score
एतत् सहयोगात्मक-अनुसन्धानम् intraventricular hemorrhage इत्यस्य परिमाणस्य सूक्ष्मतरमापनाय तथा तस्य कार्यात्मकफलेन सम्बन्धस्य मूल्याङ्कनाय कृतम्।
लेखं पश्यतु →मस्तिष्काघातोत्तर-आक्षेपाः तथा दीर्घकालीनफलानि
अस्मिन् अन्तर्राष्ट्रीय-अध्ययने post-stroke seizures तथा अनन्तरचिकित्साफलानां सम्बन्धः परीक्षितः। अहं senior तथा corresponding author रूपेण stroke तथा epilepsy क्षेत्रयोः अन्तर्राष्ट्रीयसहयोगिभिः सह कार्यस्य नेतृत्वं कृतवान्।
लेखं पश्यतु →मस्तिष्काघातोत्तर-अपस्मारः: रोगजननम्, निदानम्, पूर्वानुमानम्, प्रतिषेधश्च
अस्मिन् अन्तर्राष्ट्रीयसमीक्षालेखे vascular neurology तथा epileptology इत्येतयोः ज्ञानं संयोज्य अपस्मारस्य उत्पत्तिः, जोखिमपरिचयः, निदानम्, पूर्वानुमानम् तथा भाविप्रतिषेधमार्गाः समालोचिताः।
लेखं पश्यतु →वैज्ञानिकप्रश्नपरम्परा
कार्यस्य विभिन्नभागान् संयोजयन्तः प्रश्नाः
भारते मस्तिष्कस्वास्थ्यं तथा Stroke-अनुसन्धानम्
भारतस्य brain-health infrastructure विषये मम दीर्घकालीनरुचिः Stroke Program for India लेखात् आरभ्य multicenter registries, clinical trials, imaging collaborations, data platforms, प्रशिक्षणकार्यक्रमाः तथा भारतानुकूलाः prevention-treatment पद्धतयः यावत् विस्तृता अस्ति।
Stroke Program for India पठतु →जैवचिह्नानि, प्रोटीओमिक्स्, दत्तांशविज्ञानं च
न्यूरोलॉजिकल्-रोगाः जैविकदृष्ट्या विविधाः सन्ति। वर्तमानकार्ये clinical data, imaging, biomarkers, proteomics, genetics तथा computational approaches संयोज्य सूक्ष्मतरजैविकबोधः, जोखिमपूर्वानुमानम्, precision neurological care च विकसितुं प्रयत्नः क्रियते।
उद्भवमानम् अनुसन्धानम्
भाषा, सांस्कृतिक-न्यूरोविज्ञानम्, परीक्षणयोग्यप्रश्नाश्च
भारतीयासु बौद्धिकासु साधनापरम्परासु स्मृतिः, अवधानम्, जपः, पाठः, मानसिकदर्शनम्, श्वासनियमनम्, भाषाभ्यासः, दीर्घकालीनैकाग्रता च सम्बद्धाः संरचिताः अभ्यासाः विद्यन्ते। केवलं प्राचीनत्वात् तेषां निरसनं न युक्तम्; केवलं परम्परायां स्थितत्वात् वैज्ञानिकसिद्धत्वं कल्पयितुमपि न युक्तम्।
तेभ्यः वैज्ञानिकप्रश्नाः उत्पद्यन्ते—बहुभाषिकानुभवः मस्तिष्कजालानि कथं प्रभावितं करोति? अवधानस्य संज्ञानात्मकभारः कः? दीर्घकालीनपाठः अथवा contemplative practice अवधान-स्मृति-शरीरक्रिया-न्यूरोप्लास्टिसिटीषु मापनीयपरिवर्तनानि जनयति किम्?
परम्परागतनिरीक्षणम् → अनुसन्धानप्रश्नः → परीक्षणयोग्या परिकल्पना → वैज्ञानिकपरीक्षणम् → प्रमाणम् → पुनरावृत्तिः
अनुसन्धानप्रश्नान् पश्यतु →